Terug naar boven

Onze resultaten in 2020

 

 

Toonaangevende uitvoerder

APG heeft zich in 2020 nog nadrukkelijker op de kaart gezet als verantwoorde en toonaangevende uitvoerder. Onze processen zijn verbeterd en de beleggingen zijn verder verduurzaamd. Ook geven we ruim baan aan innovatie en digitalisering. En dat allemaal met het oog op de bal: we streven altijd naar een zo goed mogelijk pensioen – in een leefbare wereld.

Robuuste pensioenuitvoering

Hoe robuust onze systemen en processen zijn, bleek in het begin van de coronacrisis: de hele operatie is ondanks de plotselinge overstap naar thuiswerken zonder haperingen doorgegaan. Het innen van de premies en het uitkeren van de pensioenen zijn op geen enkel moment gestagneerd.

Ons uitgangspunt is: hoe minder we uitgeven aan onze organisatie, hoe meer geld er per deelnemer overblijft dat werkelijk in het pensioen kan worden gestopt. Er zijn altijd verschillen per fonds. Die hangen onder meer samen met welke diensten de pensioenfondsen van ons afnemen. 

 

De afgelopen jaren hebben we de nadruk gelegd op het verder verlagen van de prijs per deelnemer. Ook in 2020 is die prijs weer gedaald: 66,30 euro tegen 67,30 euro in 2019. Dit is ook lager dan we ons voor 2020 ten doel hadden gesteld (€ 66,71). Hiermee leveren we een verdere bijdrage aan het maximaliseren van pensioenwaarde. De focus komt nu meer te liggen op kwaliteit en service, op het leveren van een bovengemiddelde dienstverlening tegen een marktconforme prijs. Ook bereiden we ons voor op de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.

Belangrijk is en blijft dat we onze organisatie zo 'slank' en flexibel mogelijk maken, met bekwame mensen die soepel en snel op elkaar kunnen reageren. Ook in 2020 zijn we verdergegaan met het invoeren van zogenoemde klantteams: teams van medewerkers met verschillende capaciteiten die samen bepaalde werkzaamheden uitvoeren voor een klant. Daardoor kunnen we het werk sneller en slimmer doen met minder mensen. Dat betekent dat we een deel van de vaste medewerkers moeten om- of bijscholen. 

Automatisering zet door

Automatisering helpt ons de kosten zo laag mogelijk te houden en de kans op fouten te verminderen. Veel van het werk dat we doen is voor alle fondsen ongeveer hetzelfde. Daarom proberen we onze werkwijze te stroomlijnen. 

In 2019 hadden we al grote stappen gezet in de vereenvoudiging van de pensioenadministratie, vooral bij bpfBOUW. Daar is het aantal handmatige berekeningen dankzij automatisering van processen flink gedaald. Voor ABP zijn we daar in 2020 ook mee begonnen.

Grip hebben en houden

APG wil – samen met de pensioenfondsen waarvoor APG de regelingen uitvoert – dat deelnemers grip hebben én houden op hun financiële toekomst. Daar hoort duidelijkheid en zekerheid over hun pensioen vanzelfsprekend bij. Deelnemers moeten erop kunnen vertrouwen dat het door hen opgebouwde pensioen correct geregistreerd is. Pensioengerechtigden moeten erop kunnen vertrouwen dat zij ontvangen waar zij recht op hebben. 

Opgebouwde pensioenaanspraken moeten straks uiteraard juist en volledig over naar het Nieuw Pensioen Contract (NPC). Daarom is dit hét moment voor een extra grondige check van alle gegevens. We lopen nauwgezet de pensioenadministratie na en schonen deze op: op een planmatige, gestructureerde en transparante manier. Met behulp van de nieuwste methoden voor data-analyse en datakoppeling toetsen we de juistheid van al onze gegevens om te zorgen dat deelnemers de uitkering krijgen waar ze recht op hebben. 

Omdat het gaat om gegevens van miljoenen deelnemers die over tientallen jaren zijn opgebouwd en het gereed moet zijn voor ingang van het NPC, is dit een enorme operatie. Zeker ook omdat we daarnaast werken aan het noodzakelijk vereenvoudigen van pensioenreglementen, bouwen aan toekomstbestendige IT-systemen én blijven zorgen dat onze basisdienstverlening – zoals het uitkeren van pensioenen – optimaal blijft verlopen. En vanzelfsprekend om ook de kans op fouten sterk terug te dringen. Want dat is bijzonder vervelend voor betrokken deelnemers, werkgevers, fondsen en APG zelf.

 

Herstelacties

Tijdens het nalopen van de administratie, ontdekken we soms onjuistheden die (nog steeds) gevolgen kunnen hebben voor deelnemers. Dat betekent concreet dat de hoogte van hun uitkering moet worden aangepast en soms is er ook sprake van een nabetaling. Die lossen we op, samen met de fondsen, en met oog voor de deelnemer. 

ABP is het eerste fonds waarvoor we de pensioenadministratie zo nauwgezet controleren. De herstelacties die tot dusver zijn benoemd, willen we afronden voor 1 januari 2023. In 2020 hebben we 20 acties aangepakt. De meeste van deze herstelacties hebben geen invloed (gehad) op de pensioenen van de deelnemers, maar hadden puur te maken met het opschonen van gegevens. Soms hadden ze wel invloed op de pensioenen van de deelnemers. Dit was bijvoorbeeld het geval bij de hierna genoemde herstelacties rond de Samenvallende diensttijd en Arbeidsongeschiktheidspensioen. 

Omdat we deelnemers zo snel mogelijk duidelijkheid willen geven en willen zorgen dat de pensioenadministratie zo schoon mogelijk is voor de overstap naar het NPC, gaan we meer vaart maken met Grip op Data. Daarom gaan we in 2021 flink investeren in een nieuwe werkwijze en verdergaande automatisering en robotisering en gaan we ook meer mensen inzetten op dit project. We richten bovendien uitvoeringsteams in, waarmee we aanspraken van de deelnemers van ABP waar nodig corrigeren. Met andere fondsen gaan we in 2021 in gesprek over waar en in welke mate we hun pensioenadministratie moeten opschonen om klaar te zijn voor de overgang naar het NPC.

Samenvallende diensttijd

Een van de herstelacties waar opschaling en versnelling belangrijk is, is ‘samenvallende diensttijd’. Dit is een ABP-regeling voor tweeverdieners die vóór 1 januari 1995 beiden (tegelijkertijd) pensioenpremie betaalden. Zij hebben later recht op een aanvulling op hun pensioen. Als de twee werknemers zijn aangesloten bij hetzelfde pensioenfonds, gaat dat in principe vanzelf goed. Maar als ze bij verschillende fondsen zitten, moet de deelnemer zichzelf melden. 

ABP is het enige Nederlandse pensioenfonds met een aanvulling voor samenvallende diensttijd. Veel deelnemers waren niet op de hoogte van deze regeling en bleken deze dan ook niet te hebben aangevraagd. ABP heeft APG in 2019 opdracht gegeven om te zorgen dat voor al deze mensen de aanvulling alsnog zou worden aangevraagd. Toen leek het nog om enkele duizenden mensen te gaan. In 2020 werd duidelijk dat het om veel meer mensen ging; ongeveer 32.500 ABP-deelnemers hebben tot nu toe een aanvraag ingediend.

De kwestie van de aanvulling samenvallende diensttijd heeft veel aandacht gekregen in de media. Ongeveer 27.500 aanvragen zijn inmiddels bekeken en afgehandeld; hiervan hebben ruim 8.700 deelnemers een aanvulling voor samenvallende diensttijd ontvangen. Doordat er veel meer aanvragen binnenkwamen dan verwacht, moesten aanvragers veel langer op een reactie wachten dan ze van ons mogen verwachten. Daar was terecht veel teleurstelling over. We hebben daarom actie ondernomen: we hebben meer medewerkers vrij gemaakt voor dit project en nog meer processen geautomatiseerd. We verwachten alle aan­vragers van de aanvulling samenvallende diensttijd medio 2021 uitsluitsel te geven.

Arbeidsongeschiktheidspensioen

 In 2019 is ontdekt dat zo'n 16.000 ABP-deelnemers mogelijk recht hadden op een arbeidsongeschiktheidspensioen (AOP), maar dat ze dit niet hadden aangevraagd. Dit kwam boven water toen ABP-gegevens werden vergeleken met de gegevens van het UWV (het instituut dat gaat over de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA). Veel deelnemers en werkgevers bleken niet van het bestaan van de regeling te weten. 

Omdat het uitgangspunt van ABP is dat iedere deelnemer krijgt waar hij of zij recht op heeft, hebben we contact gezocht met de betrokken deelnemers. In augustus 2020 werd deze herstelactie afgerond. Uiteindelijk kregen in totaal 8.352 deelnemers alsnog het pensioen toegekend waar ze recht op hadden.

Taken overgeheveld

Bijzondere regelingen defensie
Voor ABP voeren we al twintig jaar de bijzondere regeling defensie uit voor veteranen die tijdens missies invalide zijn geraakt. De dienstverlening rond de zorgcoördinatoren gaat per 1 januari 2021 over naar het Veteraneninstituut, een onderdeel van het ministerie van Defensie. Omdat deze zorgcoördinatoren in de regio’s verspreid vanuit huis werken, verandert er voor hen weinig. Bij de uitvoering van de regelingen voor deze kwetsbare doelgroep hoort de keuring door verzekeringsartsen, het regelen van de Uitkering Gewezen Militairen en de coördinatie van zorg, waaronder het organiseren van vervoer, aangepaste huisvesting en schuldhulp.

Verzuimadvies primair onderwijs
Het Vervangingsfonds en het Participatiefonds zijn in de jaren negentig opgericht om het primair onderwijs te ondersteunen bij de vergoedingsregelingen bij ziekte en werkeloosheid van leerkrachten. Ook ondersteunde APG de fondsen in het realiseren van een prettige en veilige werkomgeving op de scholen en het ontwikkelen van personeelsbeleid. APG was vanaf aanvang de uitvoeringsorganisatie voor deze fondsen. Aan deze samenwerking is na ruim 28 jaar een einde gekomen. VfPf heeft er voor gekozen om per 1 januari 2021 de werkzaamheden voor de Bedrijfsgezondheidszorg (BGZ) zelf uit te voeren en de administratieve dienstverlening bij een andere organisatie onder te brengen. De adviseurs Arbeid & Vitaliteit zijn daartoe per 1 januari 2021 in dienst getreden bij het Vervangingsfonds. 

Duurzaam en data-gedreven vermogensbeheer

Het beleggingsbeleid dat we voor onze klanten, de pensioenfondsen, uitvoeren is gericht op een zo hoog mogelijk rendement. Duurzaamheid staat centraal in alle beleggingskeuzes. 

De premies die deelnemers van onze pensioenfondsen en hun werkgevers inleggen, beleggen we op verschillende manieren, zoals in vastgoed, aandelen en obligaties. Het uitgangspunt hierbij is dat we duurzaam en verantwoord beleggen. Daarbij nemen we alleen aanvaardbare risico's binnen het beleid van onze pensioenfondsen. We investeren in onze organisatie en in de kennis en IT om onze manier van beleggen verder te verfijnen en uit te breiden.

Rendement zien we als een breder begrip dan de geldelijke opbrengst van beleggingen. Precies zoals pensioenwaarde ook méér is dan alleen wat gepensioneerden op hun rekening krijgen: de wereld moet op lange termijn leefbaar blijven.

Uit onderzoek blijkt bovendien dat duurzaam en verantwoord beleggen een neutraal of zelfs positief effect heeft op het rendement, omdat we daarmee beter zicht krijgen op de risico's van de partijen waarin we beleggen.

Duurzaam beleggen is een integraal onderdeel van vermogensbeheer. Daarnaast onderscheiden onze beleggingen zich op twee andere manieren: we doen ze voor de lange termijn en met een oog op de verplichtingen van de pensioenfondsen. Het samenspel tussen deze drie aspecten is goed terug te zien in de resultaten over 2020.

Beheerd vermogen stijgt

 

 

Aan het eind van het boekjaar beheerde APG een vermogen van ruim 573 miljard euro (eind 2019 was dit 538 miljard euro). Het rendement op de beleggingen is positief en kwam in 2020 uit op 6,6% (2019: 17,0%). Gemeten in euro’s is dat meer dan 36 miljard. We streven ernaar om het hele vermogen duurzaam te beheren. Een specifieke indicator van dit beleid is het deel van onze beleggingen dat aantoonbaar bijdraagt aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG's). De doelstelling voor 2020 - minimaal 58 miljard euro - is in 2019 al ruimschoots behaald. Aan het eind van het jaar konden we inmiddels ruim 91 miljard euro (eind 2019 was dit 72 miljard euro) die we namens de pensioenfondsen beleggen, rangschikken onder deze zogenoemde Sustainable Development Investments.

De stijging van het vermogen dat we beheren is vooral toe te schrijven aan de koersstijgingen op de financiële markten. In het eerste kwartaal vielen door de coronapandemie vooral de meer risicodragende beleggingen – zoals aandelen, grondstoffen en onroerend goed – sterk in waarde terug. Na succesvolle interventie door monetaire autoriteiten, steunprogramma’s van overheden en een afname van de verspreiding van het virus herstelden de markten zich. Uiteindelijk droegen alle beleggingscategorieën behalve grondstoffen bij aan een positief beleggingsrendement. Bovendien kwam er geld vrij uit de rentederivaten, doordat de rentes opnieuw daalden.

Onze prestaties als belegger kunnen het best worden beoordeeld over een langere periode. In de tabel staan de rendementen op jaarbasis van APG-fondsen na aftrek van kosten voor extern beheer en performance-fees.

Liquide beleggingen NAV (mio EUR) 2020 (1jaar) * 5 jaar FGR (ann) *
    Rendement (procent) Extra Rendement (BPS) Rendement (procent) Extra Rendement (BPS)
Vastrentende waarden
 
 
 
 
 
APG Fixed income credits 70.349 1,3 106 3,4 81
APG Euro plus treasuries 9.252 4,2 -117 2,6 -23
APG Index linked bonds 1.088 3,8 -169 2,8 -29
APG Long duration treasuries 2.515 11,6 5 6,7 1
APG Emerging Markets Debt 17.032 -4,0 58 4,4 5
APG Alternative credits 462 1,5 175 - -
APG Alternative credits legacy 4.782 3,6 986 - -
APG China fixed income 75 0,4 -49 - -
           
Aandelen
 
 
 
 
 
APG Developed Markets equity 135.663 9,6 202 10,4 15
APG Emerging Markets equity 45.897 10,7 190 11,7 132
APG Equity minimum volatility 16.783 -4,4 14 6,1 -124
           
Alternatieve beleggingen
 
 
 
 
 
APG Strategic real estate *** 33.528 -9,8 -362 4,1 25
APG Hedge funds ** **** 180 2,9 226 4,3 300
APG New hedge funds ** **** 4.546 11,1 1070 - -
APG Commodities ** 24.471 -16,0 545 0,9 180
APG Tactical real estate 9.863 -13,1 218 3,8 101
* Alle externe kosten zijn reeds verwerkt in deze extra rendementen
** Deze twee beleggingscategorieën betreffen 100 procent Amerikaanse Dollar investeringen. De rendementscijfers zijn daarom gebaseerd op het rendement in Amerikaanse Dollars in plaats van Euro's.
*** Voor de benchmark voor Strategic Real Estate is gebruik gemaakt van een betrouwbare schatting omdat de officiële benchmark nog niet beschikbaar is.
**** De benchmark van Hedge Funds in de bovenstaande tabel is aangepast naar JP Morgan 1 maand cash (zonder opslag) om beter inzicht in het effect van actief management te geven. Deze aanpassing is met terugwerkende kracht opgenomen in bovenstaande tabel.

Illiquide beleggingen NAV (mio EUR) IRR Sinds inceptie
APG Private Equity pools 26.314 17,3
APG Infrastructure pools 13.887 11,8
APG Opportunity pool 126 0,1

Extra rendement is positief

Als actieve belegger willen we voor onze klanten op de langere termijn een extra goed resultaat behalen, dat wil zeggen rendement boven de benchmark. De benchmark is een maatstaf voor het rendement dat een belegger in een markt kan halen zonder actief beleid. Vaak gebruiken we daarvoor een marktindex die het gemiddelde rendement in de markt uitdrukt. Door die te verslaan dragen we bij aan een hogere pensioenwaarde. Ons doel is dus dat we beter presteren dan de rest van de markt.

 

Over de afgelopen vijf jaar is gemiddeld jaarlijks een extra rendement geboekt van 45 basispunten (0,45%), gemeten over alle beleggingen die APG voor haar pensioenfondsklanten beheert. In 2020 hebben we een extra rendement van 94 basispunten gehaald, hetgeen beter is dan gemiddeld. Gemeten in euro's is dit meer dan 5,6 miljard.

We putten uit drie bronnen die ons het extra rendement opleveren: tactical asset allocation, actief liquide en illiquide beleggen. Tactical asset allocation leverde 33 basispunten op. Met tactical asset allocation heeft APG gebruik kunnen maken van de dalende aandelenmarkten in het eerste kwartaal van 2020 en tijdig weer risico kunnen toevoegen toen beleidsmakers met grootschalige steunoperaties begonnen. Liquide beleggingen (goed verhandelbare beleggingen waarvan vrijwel continu een objectieve prijs beschikbaar is) droegen 62 basispunten bij. Daartegenover stond een kleine negatieve bijdrage van 1 basispunt van illiquide beleggingen.

Bronnen van extra rendement (in basispunten 1/100ste van een procent) Totaal 2020 5jaars
     
Tactical asset allocation 33 3
Extra rendement liquide beleggingen 62 18
Extra rendement illiquide beleggingen -1 24
Totaal extra rendement *
94
45
* Met ingang van 2020 is de bijdrage van smart beta gedaald naar nul nu het rendement van de beleggingen vanaf de smart benchmark wordt gemeten. Het extra rendement met deze strategie over de laatste actieve 5 jaars periode (2015-2019) bedroeg 12 basispunten positief.

 

Om extra rendement te behalen gebruikt APG verschillende strategieën. We baseren onze beleggingsbeslissingen op een combinatie van menselijke oordeelsvorming, kwantitatieve data-analyse modellen en macro-economische of bedrijfsspecifieke analyse. Die kan leiden tot duidelijke keuzes binnen bepaalde beleggingscategorieën, of juist voor spreiding over de verschillende categorieën. Deze combinatie van benaderingen biedt een goed uitgangspunt om over de langere termijn 
een beter rendement dan gemiddeld te behalen.

De grote lijn in 2020 is dus dat met alle beleggingen tezamen een extra rendement van 94 basispunten is geboekt. Dit betekent dat de meeste beleggingen het goed gedaan hebben. Echter op onderdelen waren er ook tegenvallers. De belangrijkste was bij Treasuries en bij Index-Linked Bonds. Dit mandaat is primair gericht op kapitaalbehoud en minder op extra rendement. Vanuit het oogpunt van kapitaalbehoud is het absolute risico verminderd in 2020 door het belang in Italiaanse staatsobligaties af te stoten. Ten opzichte van de benchmark heeft dit echter geleid tot een achterblijvend rendement. APG is voornemens om in de toekomst in overleg te gaan met de pensioenfondsklanten over hoe om te gaan met dit dilemma tussen de doelstellingen. Het absolute rendement van Treasuries en Index-Linked Bonds was wel positief in 2020.

Kosten van vermogensbeheer

Bij het streven naar een zo hoog mogelijk rendement letten wij uiteraard erg goed op de kosten. Binnen onze uitvoeringsorganisatie en ook bij het beheer van het vermogen van onze klanten maken we kosten. 

Onze actieve beleggingsstijl brengt wel hogere interne kosten met zich mee. Die kosten moeten zo veel mogelijk (extra) rendement opleveren. Om te toetsen of dit gebeurt, worden de integrale beleggingskosten van onze klanten jaarlijks gebenchmarkt door diverse externe partijen. Daaruit blijkt dat de beleggingskosten van onze klanten – rekening houdend met de wijze van beleggen – gemiddeld lager zijn dan die van vergelijkbare pensioenfondsen.

Digitalisering bij Vermogensbeheer

Digitalisering binnen vermogensbeheer betekent slimme en grootschalige inzet van data, workflow-automatisering en slimme analyseplatforms. Dit is in de markt voor vermogensbeheer in de afgelopen jaren een steeds grotere rol gaan spelen. Het is een voorwaarde voor concurrentievoordeel en waardecreatie. Het digitaliseren van vermogensbeheer is daarom een van de strategische pijlers voor de komende vijf jaar.

Digitalisering varieert van basale verbeteringen tot geavanceerde kunstmatige intelligentie. We verbeteren hiermee beleggingsbeslissingen, rapportages, onze flexibiliteit, onze kosten-efficiëntie en de interne beheersing.

Diverse digitale innovaties zijn in 2020 uitgebreid of geïntroduceerd. Voorbeelden zijn Trade analytics (een applicatie die handelaren adviseert op basis van kunstmatige intelligentie en realtime marktdata), Datashop (online 'one stop shop' voor interne en externe data voor heel vermogensbeheer) en Equip (een digitaal platform voor data en analyses voor kwantitatieve beleggingen). Verder zetten we digitalisering in bij het selecteren van relevant nieuws uit miljoenen bronnen en bij het delen van kennis tussen afdelingen. Om digitale vaardigheden verder te ontwikkelen, bouwen we de Digital Academy op.

Beleggen in Nederland

Het vermogen dat APG beheert is te groot om het helemaal te investeren in Nederland. Een veel grotere positie van de beleggingen in de binnenlandse markt zou de prijzen te veel opstuwen en de risico’s te veel concentreren. Op aangeven van onze fondsen hebben we in 2020 wel meer ruimte gecreëerd voor beleggingen in Nederland. Dit heeft bijvoorbeeld geresulteerd in uitbreiding van de investeringen in infrastructuur (onderhoud van de Afsluitdijk, windmolens, wegen), onroerend goed (hotels, studentenhuisvesting, outlet-centers) en Nederlandse bedrijven. We stimuleren samenwerkingen tussen private beleggers en publieke beleggingsinstellingen (zoals InvestNL en het Groeifonds).

APG investeert 500 miljoen euro in groene Nederlandse hypotheken van Vista. Klanten ontvangen korting op hun hypotheekrente als ze een woning kopen met energielabel A. De korting geldt ook als klanten hun woning gedurende de looptijd van de hypotheek verduurzamen tot energielabel A. APG stond verder aan de wieg van LIST Amsterdam, een platform voor het verstrekken van leningen aan Nederlandse woningbouwcorporaties. Dit maakt het voor corporaties makkelijker om aan financiering te komen voor onder andere het verduurzamen van de woningvoorraad.

APG heeft ook – in samenwerking met het ministerie van Financiën – gewerkt aan de totstandkoming van Groene Nederlandse staatsobligaties. Het rendement op deze obligaties is vergelijkbaar met een ‘gewone’ Nederlandse staatslening. Op deze manier levert de belegging niet alleen een goed en stabiel rendement op, maar draagt die ook bij aan de financiering van de energietransitie in Nederland. In 2020 organiseerden we een webinar met internationale beleggers, waarin we de rol van groene obligaties in de Europese klimaatambities voor het voetlicht brachten. 

Ongeveer 4% van het door APG beheerde vermogen is nu belegd in Nederland.

 

Waarin we wel of niet willen beleggen

Onze beheerders van de beleggingsportefeuilles beoordelen elke mogelijke belegging op vier criteria: rendement, risico's, de kosten én de vraag of het bedrijf duurzaam en verantwoord te werk gaat. Bij elke belegging bekijken we hoe het bedrijf omgaat met mens en milieu, en of het goed wordt bestuurd. Dit beleid sluit aan bij nationale en internationale wet- en regelgeving en voldoet aan de OESO-richtlijnen voor multinationale bedrijven. Van de bedrijven waarin belegd wordt, verwachten we ook dat ze zich houden aan de regels van de UN Global Compact voor mensen- en arbeidsrechten, milieu en de bestrijding van corruptie.

Een nieuw fenomeen: corona-obligaties

Op 31 maart 2020 gaf de Nordic Investment Bank de eerste corona-obligatie uit voor bestrijding van de coronapandemie en de sociaal-economische gevolgen daarvan. Daarna volgden de Ontwikkelingsbank van de Raad van Europa, de Europese Investeringsbank en vele andere. De opbrengsten worden onder meer gebruikt voor het opschalen van de gezondheidszorg, steun aan het midden- en kleinbedrijf en een tijdelijke verhoging van de uitgaven aan sociale zekerheid. In oktober 2020 belegde APG namens de klanten 170 miljoen euro in sociale obligaties (SURE) van de Europese Unie die lidstaten helpen bij het voorkomen van ontslagen in getroffen sectoren.

APG is actief betrokken bij de ontwikkeling van de markt voor groene, sociale en duurzame obligaties in het algemeen en corona-obligaties in het bijzonder. Zo publiceerden we een leidraad die bedrijven inzicht geeft in welke corona-gerelateerde uitgaven kwalificeren als sociale of duurzame obligatie. In totaal belegt APG ruim 1 miljard euro in corona-obligaties. Risico en rendement van deze obligaties zijn vergelijkbaar of zelfs beter dan die van 'gewone' obligaties die geen duurzame of sociale doelstelling hebben.

Koplopers, beloften en achterblijvers

Er zijn ongeveer 10.000 bedrijven waarin APG via aandelen of obligaties zou kunnen beleggen. Op basis van onze analyse bepalen we of een bedrijf een 'koploper' of 'achterblijver' is. In een achterblijver beleggen we alleen als we verwachten dat we het bedrijf kunnen aanzetten tot verbetering. Een bedrijf waarmee we een verbetertraject aangaan, noemen we een 'belofte'. Onze klanten willen vanaf 2020 alleen nog beleggen in koplopers en beloften.

Invloed uitoefenen

Het bijzondere aan dit insluitingsbeleid is dat we hiermee duurzaamheid en verantwoord gedrag van bedrijven meenemen in élke beleggingsbeslissing. We kiezen er bewust voor om niet aan de zijlijn te blijven staan, maar onze invloed als grote belegger te gebruiken om bedrijven en sectoren te verbeteren. We spreken bedrijven rechtstreeks aan op hun beleid (‘engagement’) en brengen elk jaar op  duizenden aandeelhoudersvergaderingen onze stem uit. Zo hebben we namens de fondsen in 2020 samen met andere beleggers vier keer een beloningsvoorstel van een Nederlands bedrijf weggestemd: bij Besi, Wolters Kluwer, Euronext en SBM Offshore.

Zie voor meer informatie ons Verslag Verantwoord Beleggen.

Verslag Verantwoord Beleggen

In ons Verslag Verantwoord Beleggen gaan we verder in op de uitkomsten van het insluitingsbeleid. In dit verslag bespreken we ook uitgebreid de resultaten van onze engagements en het stemgedrag bij aandeelhoudersvergaderingen. Onze pensioenfondsen sluiten sommige ondernemingen en landen uit van belegging, zoals producenten van wapens die volgens internationale verdragen zijn verboden, bedrijven die zijn betrokken bij de productie van kernwapens, tabaksproducenten en staatsobligaties van landen waarvoor een bindend wapenembargo van de VN-Veiligheidsraad of Europese Unie geldt. De volledige uitsluitingslijst is te vinden op onze website.

Beleggingen en klimaat

Klimaatverandering heeft gevolgen voor de beleggingen. Samen met onze klanten letten we er daarom op dat bedrijven waarin we beleggen minder CO2 uitstoten en een strategie hebben voor de overgang naar een klimaat neutrale economie, én beoordelen we klimaatrisico’s in de beleggingsportefeuille.  

In 2020 hebben we in kaart gebracht welk deel van onze staatsobligatieportefeuille is belegd in landen met een hoog klimaatrisico. Daaruit blijkt dat slechts 0,2% van de staatsobligaties is belegd in landen met een hoog fysiek klimaat-risico, zoals kans op overstromingen. Ook is 1,1% van de staatsobligaties belegd in landen met een hoog transitie-risico, bijvoorbeeld omdat zij voor hun inkomsten deels afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Over het algemeen geldt dat landen met een lage kredietwaardigheid kwetsbaarder zijn voor klimaatverandering. Voor onze vastgoedportefeuille hebben we op basis van verschillende bronnen een database opgezet, waarmee we voor tienduizenden vastgoedobjecten de risico's die samenhangen met extreem weer en de stijging van de zeespiegel kunnen beoordelen. 

We maken klimaatrisico’s inzichtelijk en rapporteren daarover volgens de richtlijnen van de Taskforce on Climate-related Financial Disclosures (TCFD). Meer hierover is te vinden in ons Verslag Verantwoord Beleggen. 

CO2-voetafdruk beleggingen

Al onze klanten hebben een doelstelling voor het verminderen van de CO2-voetafdruk van de aandelenbeleggingen. APG heeft het 'Klimaatcommitment' van de Nederlandse financiële sector ondertekend. Dat commitment schrijft voor dat we vanaf het boekjaar 2020 moeten rapporteren over de CO2-voetafdruk van belangrijke onderdelen van de door ons beheerde beleggingsportefeuille. Deze rapportage is opgenomen in ons Verslag Verantwoord Beleggen. 

We brengen in kaart hoeveel CO2-uitstoot van de bedrijven waarin we beleggen aan ons is toe te rekenen. De resultaten van de CO2-voetafdruk van onze aandelenbeleggingen worden besproken in het Verslag Verantwoord Beleggen. Al onze vermogensbeheerklanten hebben een doelstelling voor het verminderen van de CO2-voetafdruk van de aandelenbeleggingen. 

APG is een van de drijvende krachten achter de Carbon Risk Real Estate Monitor (CRREM) en het Net Zero Investment Framework (NZIF). Voor meer informatie hierover, zie ons Verslag Verantwoord Beleggen.

Druk uitoefenen op grote uitstoters

We gebruiken onze invloed als grote belegger om bedrijven aan te sporen tot CO2-reductie. Dat doen we alleen én in samenwerking met andere grote beleggers, verenigd in Climate Action 100+. In april 2020 maakte Shell bekend dat het in 2050 per saldo geen broeikasgassen meer wil uitstoten. Het bedrijf bouwt daarbij voort op eerdere afspraken met Climate Action 100+. KB Financial Group, de grootste financiële dienstverlener van Zuid-Korea, liet – na druk van onder andere APG – weten te stoppen met het financieren van nieuwe kolencentrales.

Investeren in de energietransitie

Voor onze klanten bouwen we aan een portefeuille van bedrijven en projecten die bijdragen aan de energietransitie in Nederland. We kunnen ons hiermee onderscheiden van andere marktpartijen doordat we ons kunnen richten op de langere termijn, in tegenstelling tot managers van venture capital en private equity. 

Namens ABP hebben we in 2020 de eerste beleggingen in het ABP Energietransitiefonds (ANET) gedaan. ANET is opgericht voor beleggingen in bedrijven en projecten met groeikansen die zich richten op de overgang naar duurzame energie in Nederland. We belegden 7,5 miljoen euro in 50 Nederlandse start-ups en 45 miljoen euro in ‘slimme warmtenetten’ in vier Nederlandse gemeenten. 

Bijdragen aan Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's)

We gaan voor onze klanten actief op zoek naar beleggingen die bijdragen aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals, SDG's). De Verenigde Naties heeft die in 2015 opgesteld om te komen tot een betere en duurzame wereld.

 

SDI Asset Owner Platform van start

Over de hele wereld willen steeds meer beleggers bijdragen aan de SDG's. Maar bij gebrek aan voldoende gegevens was het tot nu toe lastig om te vast te stellen of en hoeveel bedrijven bijdragen aan deze doelen. In 2020 hebben APG, AustralianSuper, British Columbia Investment Management Corporation en PGGM daarom de handen ineen geslagen en het Sustainable Development Investments Asset Owner Platform (SDI AOP) opgericht. Met behulp van kunstmatige intelligentie stelt dit platform vast in hoeverre beleggingen bijdragen aan de SDG's. We werken daarvoor samen met Entis.

Mensenrechten en arbeidsomstandigheden

APG wil dat de bedrijven waarin we namens onze pensioenfondsklanten beleggen, de rechten van werknemers, omwonenden en andere betrokkenen respecteren. Hierbij volgen wij de United Nations Guiding Principles for Business and Human Rights (UNGP). Daarin is vastgelegd dat bedrijven de verantwoordelijkheid hebben om mensenrechten te respecteren en dat zij overal waar ze zaken doen risico’s op mensenrechtenschendingen moeten vaststellen, voorkomen en aanpakken.

De Nederlandse pensioensector heeft in 2020 verdere invulling gegeven aan het convenant voor Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (IMVB). Daarin zijn afspraken gemaakt om misstanden te voorkomen bij bedrijven waarin wordt belegd. Voor meer informatie, zie ons Verslag Verantwoord Beleggen.

In 2020 belegden we namens onze pensioenfondsklanten 42,5 miljoen euro in een obligatie die de sociale en inkomensongelijkheid onder zwarte en latino minderheden in de Verenigde Staten aanpakt. De opbrengst van de obligatie – uitgegeven door Bank of America – wordt gebruikt voor het financieren van betaalbare huisvesting en projecten voor sociaaleconomische ontwikkeling.

Erkenning

 

 

Onze klanten krijgen erkenning als leiders op het gebied van duurzaam en verantwoord beleggen. ABP is door de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) voor het derde jaar op rij verkozen tot het duurzaamste Nederlandse pensioenfonds. BpfBOUW behield de tweede plaats. SPW kwam op plek 1 bij de fondsen met een belegd vermogen tussen 10 miljard en 30 miljard euro.

Als beheerder van het vermogen van onze klanten is APG er trots op dat we wereldwijd bekend staan als een toonaangevende duurzame belegger. Dit jaar hebben organisaties als ShareAction/AODP en Principles for Responsible Investment APG opnieuw erkend als een van de leiders in verantwoord beleggen. Evenals vorig jaar scoort APG Asset Management opnieuw boven het gemiddelde in de jaarlijkse benchmark UN Principles for Responsible Investment met een A+ voor strategie en governance. Op 13 van de 17 gemeten onderdelen is het resultaat beter dan wat vermogensbeheerders gemiddeld (mediaan) presteren. Komend jaar willen we dit hoge niveau vasthouden.

Sterke fondsen

Klantgerichtheid was in 2020 een van de focuspunten: we richten onze organisatie zo in dat we de fondsen, de werkgevers en de deelnemers optimaal van dienst kunnen zijn. Met innovatieve oplossingen spelen we zo goed mogelijk in op hun behoeften en wensen. 

Klanttevredenheid

 

 

We zien dat de klanttevredenheid over ons werk opnieuw is gegroeid. Dat lezen we bijvoorbeeld af aan de 'transactionele' Net Promoter Score (NPS), het cijfer dat aangeeft in hoeverre de deelnemer tevreden is over het contact en onze diensten zou aanbevelen bij anderen. De score is het gemiddelde van de metingen van de belangrijkste klantmissies bij meerdere fondsen. In 2020 hebben we onze meetmethodiek verder verfijnd, de uitkomst van voorgaande jaar is herrekend. Volgens de nieuwe methodiek is de NPS in 2020 gestegen van -5 naar -1, een verbetering derhalve van +4. Toepassing van de over 2019 gehanteerde methodiek laat overigens hetzelfde beeld zien.  We kijken zelf ook goed naar de afzonderlijke scores omdat we aan de hand daarvan gerichter actie kunnen ondernemen als dat nodig is; ambitieniveaus zijn op hetzelfde detailniveau bepaald en gericht op verdere verbetering van de scores.

Klant staat centraal

We zien de cijfers als een waardering voor het werk dat we namens de fondsen doen en als een stimulans. Ze bevestigen dat APG de goede weg is ingeslagen: we zijn ons nog nadrukkelijker gaan richten op de wensen en behoeften van de klant. We denken zo veel mogelijk vanuit de deelnemer. We geven zo snel mogelijk antwoord, in begrijpelijke taal. 

In 2020 hebben we de 'klantreis' op veel vlakken concreet gemaakt. APG is continu op zoek naar manieren om alles minder ingewikkeld te maken. Zo hebben we in 2020 een start gemaakt met het herschrijven van ingewikkelde brieven in eenvoudige taal en geven we gedoseerde informatie via e-mail. Steeds meer zaken kunnen eenvoudig en direct online worden opgevraagd of geregeld.

Intensiever contact met werkgevers

Ook werkgevers zijn belangrijke klanten. In 2020 hebben we de dienstverlening aan hen geïntensiveerd. We creëren meer contactmomenten, bijvoorbeeld met online beeldgesprekken. Daar waren we al mee begonnen voordat het thuiswerken wegens corona de norm werd. We proberen hier maatwerk te leveren: kleine werkgevers helpen we vooral met de praktische dienstverlening aan hun werknemers. Grote werkgevers zijn meer bezig met vraagstukken als duurzame inzetbaarheid en ziekteverzuim. Die ondersteunen we bijvoorbeeld met een infotheek en webinars. In september, oktober en november 2020 volgden duizenden werkgevers die zijn aangesloten bij pensioenfonds ABP webinars over het Nieuw Pensioen Contract.

Sectormanagement

In 2020 hebben we Sectormanagement versterkt. Hiermee koppelen we fondsen en vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers aan elkaar. We richten ons hierbij op specifieke pensioenkwesties in de sectoren. Deze zijn van belang voor de sociale partners, omdat zij de inhoud van de cao's en de pensioenregeling bepalen. Elk kwartaal sturen we hen een overzicht van problemen en ontwikkelingen. Alle sociale partners kunnen de inhoud gebruiken in de besluitvorming en bij het opstellen van nieuwe regelingen. 

Innovatie

APG innoveert continu; we blijven onze dienstverlening vernieuwen. Ons 'innovatielab' De GroeiFabriek heeft al diverse succesvolle producten en diensten ontwikkeld, waaronder de onafhankelijke online 'vraagbaak' Kandoor (zie Vertrouwde Gids). 

In 2020 is in de GroeiFabriek de tool Next Best Question (NBQ) ontwikkeld. De software van NBQ analyseert gegevens van een deelnemer die contact met ons zoekt. Aan de hand van de persoonlijke data, eerdere gesprekken, post- en mailverkeer en levensgebeurtenissen schotelt NBQ een top 5 voor van de meest waarschijnlijke vragen. De medewerker van het Klant Contact Center kan hiermee direct de juiste vragen stellen. Ook is de relevante informatie al automatisch bij de hand. Zo wordt de klant het beste geholpen.

Een ander opvallend nieuw product van de GroeiFabriek is de app 'attestatie de vita' voor ABP. Hiermee kunnen deelnemers eenvoudig een bewijs van leven naar het pensioenfonds sturen. Veel pensioenfondsen, waaronder ABP, verlangen jaarlijks een bewijs van leven om het recht op pensioen te bevestigen. Normaal gesproken loopt dit via de post. De app is bedoeld voor gepensioneerden die in het buitenland wonen. We verwachten dat op termijn het merendeel van hen de app gaat gebruiken. Het is in onze ogen een mooi voorbeeld van hoe digitale oplossingen klanten verder helpen.

Pensioenoverdracht online

Uit de GroeiFabriek is onder meer Hyfen ontsproten. Dit team van internetontwikkelaars richt zich op het verbeteren van de pensioenoverdracht van het ene fonds naar het andere. Dat proces is vaak nog tijdrovend en duur, en het is voor de deelnemers ingewikkeld en vervelend. Via een online platform verbindt Hyfen de administraties van organisaties in de pensioensector met elkaar. De pensioenoverdracht kan online snel en eenvoudig worden geregeld. De eerste dienst die in gebruik is genomen, is mijnwaardeoverdracht.nl.

In september 2020 is Hyfen verzelfstandigd. APG blijft als aandeelhouder en klant nauw betrokken, de Belgische IT-provider The Glue heeft een meerderheidsbelang in de spin-off. Door de verzelfstandiging hebben straks ook deelnemers en andere uitvoerders toegang tot de service. 

 

Kennis en kunde

APG heeft in 2020 zijn kennis en kunde van de pensioenwereld meer ingezet: voor onze klanten, maar ook voor de rest van de samenleving. We zien het als een belangrijke taak om deze kennis te delen. Dat levert waarde op voor iedereen. We hebben inmiddels een nieuwe website, een Newsroom en podcasts. De bekendheid van APG is verder gegroeid.

 

Waarde creëren met onze kennis

APG heeft in de afgelopen 100 jaar een schat aan pensioenkennis opgebouwd. We zien het als onze taak om met deze kennis en ervaring de samenleving te helpen, zeker in een tijd waarin er veel verandert.  

We dragen eraan bij dat Nederland een nieuw perspectief kan ontwikkelen op inkomen, nu, straks en later. In de politiek en in overleg met sociale partners hebben we hiervoor een belangrijke inbreng. Op die manier leveren we een grote bijdrage aan een eerlijk, gemeenschappelijk en sociaal pensioenstelsel. We mengen ons daarnaast in het maatschappelijk debat over pensioenen en zijn daarbij soms ook leidend.

 

Met onze kennis helpen we ook de deelnemers grip te krijgen op hun pensioen. We bieden ze inzicht in ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor hun eigen situatie. Samen met de pensioenfondsen ontwikkelen we hiervoor online mogelijkheden, zoals het Helder Overzicht & Inzicht en de Persoonlijke Pensioenpot. Het aantal deelnemers dat aangesloten is op Helder Overzicht & Inzicht is in 2020 toegenomen tot 1.965.000 (2019: 1.845.000). Ook het aantal deelnemers dat inzicht heeft in de Persoonlijke Pensioenpot kent een groei, namelijk van 975.000 in 2019 naar 1.015.000 in 2020.

In het delen van onze kennis en het communiceren met de buitenwereld zijn we zo laagdrempelig mogelijk. Onze website hebben we daarom opnieuw opgezet, in heldere taal en toegankelijk, zodat iedereen daarin de weg vindt en antwoorden krijgt. In onze online Newsroom schrijven we in begrijpelijke taal over nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden. Ook geluiden van buiten geven we ruimte, bijvoorbeeld in onze podcasts.  

APG in het maatschappelijke debat

Nationale DenkTank

APG praat mee over maatschappelijke kwesties die ons werkgebied raken. Daarom waren we (samen met de ministeries van Sociale Zaken en Binnenlandse Zaken, de Rabobank en de gemeente Amsterdam) partner van de Nationale DenkTank 2020. Het thema van deze vijftiende editie, die in augustus begon, was ‘Een beter perspectief voor middengroepen in Nederland’. Ofwel: hoe versterken we welzijn en welvaart en verhogen we regie voor middengroepen, in stad en regio? Aan het eind van 2020 kwamen twintig academici met antwoorden en suggesties.

Nationaal Arbeidsvoorwaardenonderzoek

In 2020 hebben we samen met Intermediair, het 'work-life platform' voor hoogopgeleiden, het Nationaal Arbeidsvoorwaardenonderzoek uitgevoerd. Het rapport is in oktober 2020 gepubliceerd. Dit onderzoek naar de rol van het pensioen in de arbeidsvoorwaarden past in ons streven om werknemers zicht en grip te geven op hun financiële toekomst. Een van de uitkomsten was dat pensioen een belangrijke factor is bij de keuze voor een nieuwe baan, maar dat velen vaak niet weten hoe de pensioenregeling er precies uitziet. Van de werknemers en werkzoekenden verwacht 92% dat de werkgever de pensioenopbouw regelt. 

APG als vraagbaak

We dragen ook heel praktische informatie over, aan iedereen die daarbij is gebaat. Een goed voorbeeld is Kandoor. Op het onafhankelijke online platform Kandoor, dat al jaren bestaat, kan iedereen vragen stellen over zijn of haar financiën, en dus ook over het pensioen en de AOW. Bijna altijd kan een chatbot het antwoord geven, maar anders geeft een deskundige kosteloos informatie. Het aantal vragen in 2020 is 554.000 (2019: 635.000) De gebruikers tonen zich zeer tevreden: de NPS komt uit op 50 (2019: 50).

Het succes van Kandoor is niet onopgemerkt gebleven. Zo onderzoeken we in co-creatie met andere partijen (waaronder Defensie) hoe werkgevers Kandoor kunnen inzetten om werknemers te helpen rondom financiële thema’s, bijvoorbeeld schulden. Ook kijken we of we door middel van samenwerking binnen ecosystemen de impact kunnen vergroten. 

Groeifabriek

In de komende periode gaan we de Groeifabriek vooral inzetten voor onze rol van Vertrouwde Gids: we introduceren diensten die mensen helpen met coaching en advies. We doen dat samen met onze pensioenfondsen en werkgevers. Daarnaast werken we met verschillende organisaties aan partnerships om zo een ‘ecosysteem' te bouwen.

Geldvinder

Een van onze nieuwe diensten is de Geldvinder: een online platform dat helpt bij het 'financieel fitter' worden. Hiermee zitten we in de pilotfase en loopt een experiment met werkgevers van ABP. APG heeft Geldvinder opgericht in samenwerking met achttien werkgevers (bedrijven/organisaties). Uit vooronderzoek was gebleken dat er onder werknemers behoefte is aan laagdrempelige hulp. Op Geldvinder.nl kan een werknemer zicht en grip krijgen op zijn of haar financiën. Iedereen kan na een eenvoudige financiële fitheidstest zijn eigen doelen uitkiezen, bijvoorbeeld eerder stoppen met werken of maandelijks wat geld overhouden. De app helpt om hiermee aan de slag te gaan en geeft aan welke stappen kunnen worden ondernomen en in welk tempo dat zou kunnen.  

Evenementen

We zijn ook een vertrouwde gids voor pensioenfondsbestuurders en sociale partners. We doen bijvoorbeeld mee aan evenementen waar we onze kennis kunnen delen. In januari 2020 was er het eendaagse evenement Met het Oog op Morgen. De Summercourse, die normaal in de zomer plaatsvindt, kon helaas niet doorgaan vanwege de toen heersende coronamaatregelen. We hebben echter wel webinars georganiseerd voor pensioenfondsen en sociale partners, bijvoorbeeld over het Nieuw Pensioen Contract.

Onze reputatie

APG ambieert en werkt aan een hogere naamsbekendheid, om meer impact te maken en daarmee ook een nog stabielere reputatie te krijgen. We meten onze reputatie en bekendheid om meer inzicht te krijgen in wat de samenleving van ons vindt en verwacht. We gebruiken hiervoor de RepTrak-methodiek. Daaruit blijkt dat 20% van de Nederlanders bekend is met APG, 3% meer dan in 2019. Daarmee komen we hoger uit dan ons streefcijfer voor 2020 (18%).

 

Onze reputatie is verbeterd: van 70,7 vorig jaar naar 72,6 in 2020. Dat zit net boven het doel dat we voor dit jaar hadden gesteld (72,5). Onder de mensen die APG zeer goed kennen, heeft APG een (nog) sterkere reputatie. Op alle reputatie-aanjagers scoort APG sterk en vooral op 'werkomgeving' (gelijkheid, beloning, betrokkenheid) en ‘producten en diensten’. Waarbij ‘werkomgeving’, ‘producten en diensten’ naast ‘prestatie’ ook nog eens het meest impactvol zijn.

Voor 2021 zetten we in op minimaal het evenaren van de scores.

Duurzaamheid in ons bedrijf

Voor de bedrijven waarin we beleggen, hanteren we strenge eisen voor duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Om zelf ook aan die strenge eisen te voldoen, hebben we actie ondernomen, onder andere op het gebied van huisvesting, mobiliteit en diversiteit.

De grootste impact heeft APG uiteraard met de beleggingen die we voor onze klanten beheren. Toch vlakken we ook de impact van onze bedrijfsvoering niet uit. Omdat we op dat vlak achterbleven bij de organisaties waarin we beleggen, hebben we in onze strategie nu als uitgangspunt opgenomen: we practice what we preach. Alleen dan kunnen we voor anderen de lat hoog leggen. Bovendien motiveren we medewerkers op die manier om duurzaamheid in hun dagelijkse werk en besluiten mee te nemen.

Onze ambities

Wij willen werken aan een toekomst waarin we welvaart en welzijn duurzaam delen. Deze ambitie wordt ingevuld door de ontwikkeling van plannen en de uitvoering van activiteiten door bedrijfsonderdelen van APG voor vier duurzaamheidspijlers 'Industry Captain en vertrouwde gids', 'Internationaal koploper in verantwoord beleggen', 'Duurzame ontwikkeling van Nederland' en 'We practice what we preach'. Op het gebied van duurzaamheid willen we tot 'de besten van de klas' behoren.

Onze duurzaamheid in 2020

In 2018 hebben we ons startpunt voor verduurzaming van onze organisatie bepaald en is begonnen om op het gebied van onze eigen bedrijfsvoering minimaal zo te presteren als wij verwachten van de organisaties waarin we beleggen. Op drie vlakken binnen onze bedrijfsvoering bleek er in 2020 nog werk aan de winkel: huisvesting, mobiliteit en diversiteit & inclusie. Voor onze inspanningen op het gebied van diversiteit & inclusie, zie het hoofdstuk Hoe we met elkaar werken.

In 2020 hebben we een aantal concrete stappen gezet. Zo heeft de raad van bestuur eind november een CO2-reductieplan goedgekeurd: het doel is dat APG in 2030 een aantoonbaar klimaatneutrale bedrijfsvoering heeft. We betrekken onze leveranciers bij onze doelstelling. Zo werken we aan een plan om duurzamer in te kopen. Verder wordt een Sustainability Board opgericht, met de rvb-voorzitter aan het hoofd. De Sustainability Board bereidt de vele besluiten voor die de komende tijd nodig zijn om vorm te geven aan de duurzaamheidsambitie. Lees meer hierover in de Governanceparagraaf.

 

  Totaal 2020 Totaal 2019 **
     
Scope 1: directe uitstoot 2.048 3.288
Scope 2: indirecte uitstoot 5.009 11.494
Scope 3: overige 1.116 3.570
Totaal in ton*
8.173
18.352
* Bruto CO2-uitstoot, waarbij geen rekening is gehouden met het gebruik van hernieuwbare bronnen. Meer informatie over onze CO2-voetafdruk, de Scope's en de berekening ervan is te vinden in de bijlagen.
** Vergelijkende cijfers zijn aangepast. De toelichting is te vinden in de bijlagen

 

Huisvesting

Van onze totale CO2-uitstoot in 2020 hing 66% samen met huisvesting (43% in 2019).

Ons nieuwe, volledig duurzame kantoorpand aan de Basisweg in Amsterdam (Edge West) is in aanbouw en wordt in 2021 opgeleverd. Dit pand krijgt de hoogst mogelijke BREEAM-certificering, wat de mate van duurzaamheid weerspiegelt. Door van twee Amsterdamse vestigingen te verhuizen naar dit pand, kunnen we een groot aandeel van de CO2-emissies van onze huisvesting terugdringen. Ook in Heerlen wordt gewerkt aan verduurzaming. Eerder hebben we een belangrijke stap gezet door het datacenter in Heerlen te koelen met mijnwater. Deze technologie kan ook gebruikt worden om het kantoorgebouw van het gas af te halen. Het besluit om het pand op deze manier van verwarming en koeling te gaan voorzien, moet nog worden genomen. Verder zullen we in 2021 ook in Heerlen voor het eerst het BREEAM-certificatieproces doorlopen en zullen we onderzoeken welke aanvullende energie-efficiëntiemogelijkheden er zijn voor onze kantoorpanden in Hong Kong en New York.

Daarnaast besteden we in onze panden veel aandacht aan het welbevinden en de gezondheid van APG’ers. Het kantoorpand in Amsterdam krijgt voor het gebouw een Platinum-certificaat voor de WELL-standaard, gericht op de gezondheid en het welzijn van medewerkers. Eerder is de ambitie uitgesproken om ook een WELL Interiors Gold-certificaat voor de inrichting van de APG-verdiepingen op deze locatie te halen. Voor deze standaard wordt gekeken naar zaken als voldoende groen en daglicht, goede akoestiek, gezonde werkplekken en het stimuleren van beweging. Inmiddels zijn we tot het inzicht gekomen dat het voor een gezonde werkomgeving die past bij de visie van APG voldoende is om de WELL-richtlijnen zo veel mogelijk toe te passen voor onze kantoorpanden in Amsterdam en Heerlen, zonder deze hierop te certificeren. Dit past ook beter bij de kritische blik die APG als belegger heeft op de veelheid aan certificeringen.

Het thuiswerken zal na de coronacrisis voor velen een deel van de werkweek innemen. Dit heeft ook gevolgen voor hoe we onze kantoren gebruiken. Ons nieuwe kantoor in Amsterdam is al berekend op flexibel gebruik van werkplekken. In Heerlen gaan we een aantal verdiepingen inleveren.

Hergebruik
We letten goed op welke materialen we gebruiken en kunnen hergebruiken. Bij de mobiele telefoons van onze medewerkers hebben we bijvoorbeeld een samenwerking met de Nederlandse sociale onderneming Closing the Loop. Voor elke telefoon die we gebruiken, zamelt Closing the Loop op verantwoorde wijze één afgedankte telefoon in en recyclet deze uit landen die geen formele afvalbeheersystemen hebben. De samenwerking biedt een praktische eerste stap naar een circulaire economie door waardevolle materialen terug te halen voor hergebruik.

Mobiliteit

Van onze totale CO2-uitstoot in 2020 was 34% toe te wijzen aan mobiliteit (57% in 2019). Het totaalcijfer in 2019 was hoog. We gaan er alles aan doen om de CO2-uitstoot door vervoersbewegingen te verminderen: we maken milieuvriendelijk reizen aantrekkelijker, gaan minder vliegen en onderzoeken of we op duurzamere biokerosine kunnen vliegen voor de vluchten die echt noodzakelijk zijn.

Begin 2020 hebben we ons aangesloten bij Anders Reizen: we ondertekenden de Dutch Business Sustainable Mobility Pledge. Anders Reizen is een coalitie van inmiddels ruim 60 organisaties die hebben afgesproken om de CO2-uitstoot van hun zakelijke reizen in de periode tot 2030 te halveren ten opzichte van 2016. De organisaties leren van elkaars ervaringen.

In het terugdringen van onze uitstoot door reizen zijn we ‘geholpen’ door de coronacrisis. In maart 2020 zijn we razendsnel succesvol overgeschakeld op thuiswerken. We zagen dat de digitale mogelijkheden het aantal verplaatsingen drastisch verlaagden. Noodgedwongen daalde het aantal reisbewegingen fors. Dit heeft ons een belangrijke les geleerd: de potentie om snel stappen te zetten is er dus.

De uitdaging is nu om onze aanpak van de mobiliteit in beleid te vatten en niet terug te vallen in oud gedrag zodra de coronacrisis achter ons ligt. Ook in de (nabije) toekomst willen we ongeveer de helft van onze werkzaamheden vanuit huis blijven doen.

Meer duurzaamheidsinformatie is te vinden in de bijlagen.

APG in de samenleving

Op verschillende manieren laat APG zich zien in de Nederlandse samenleving. We vinden dat dit past bij een maatschappelijke organisatie als de onze. We delen onze kennis, bijvoorbeeld op congressen, in de media en in overlegorganen. 

Daarnaast steunen we nadrukkelijk projecten die ons na aan het hart liggen. Zo werken we samen met JINC. JINC zorgt voor rolmodellen voor kinderen die opgroeien in een omgeving met een sociaaleconomische achterstand. JINC doet dit onder andere door de leerlingen spelenderwijs en op een inspirerende manier kennis te laten maken met de arbeidsmarkt. Bij APG deden we dit jaar bijvoorbeeld weer mee aan De Baas van Morgen waarbij een Mavo-leerlinge een dag een plek kreeg in de rvb. Ook organiseerden we een Bliksemstage voor een VMBO-2 klas, waarbij ze kennis maakten met APG'ers dwars door de organisatie.

Elke maand doneren medewerkers van APG geld aan onze goede-doelenstichting SWAP. Daarnaast zijn er collega's die, bijvoorbeeld aan het einde van het jaar, een eenmalige donatie doen aan deze stichting. SWAP steunt alleen concrete duurzame projecten in ontwikkelingslanden, waarbij wordt samengewerkt met kleine goede doelenorganisaties. Dit jaar werd onder andere bijgedragen aan de verbouwing/uitbreiding van een kinderhuis in Cambodja, de verbouwing van een weeshuis in Roemenië, de bouw van een woontent in Mongolië en de aanleg van een watervoorziening voor een dorp in de Himalaya in Nepal. Vanwege de coronacrisis is bij wijze van uitzondering dit jaar ook bijgedragen aan noodhulp in o.a. Gambia, Tanzania en Roemenië. Dit deed SWAP via verschillende kleine goede doelen-organisaties waar de stichting in het verleden ook mee heeft samengewerkt.

Aan het begin van 2020 is een groep APG'ers via SWAP naar India gereisd om daar te helpen een campus op te knappen. Op deze campus kunnen kinderen die blind of doof zijn, of die een andere lichamelijke handicap hebben, onbezorgd opgroeien. Ze krijgen hier de kans om naar school te gaan dan wel een vak te leren, zodat zij later volwaardig aan de maatschappij kunnen deelnemen.

Onze financiële positie

 

 

APG heeft als primair doel het maximaliseren van de pensioenwaarde voor deelnemers en niet het maximaliseren van het eigen resultaat. Toch sluit APG het jaar af met een mooi financieel resultaat van € 42 miljoen (2019: € 53 miljoen). Dit betekent een rendement op het eigen vermogen van 10,7% (2019: 7,6%). In het verslagjaar was de effectieve belastingdruk 10,0% (2019: 8,6%). Zowel het netto resultaat als het rendement op het eigen vermogen ligt hoger dan het gedefinieerde maatschappelijke rendement voor 2021 van € 24 miljoen respectievelijk 6,1%. Een belangrijke reden dit jaar voor het hoge resultaat zijn de effecten van corona op de kosten van APG. Door het bijna volledig thuiswerken hebben we dit jaar veel minder reis- en verblijfskosten gehad, hebben trajecten en invulling van vacatures vertraging opgelopen en bleven diverse andere kosten ook achter op de initiële verwachting. Aan de omzetkant daarentegen heeft APG door veelal contracten op basis van vaste afspraken weinig impact ondervonden van de globale pandemie. Vanwege het eenmalige karakter van deze resultaatverbetering is besloten dit als extra dividend aan onze aandeelhouders uit te keren.

Bij de pensioenadministratie zien we een stijgend aantal deelnemers en een daling van de omzet ten opzichte van voorgaande jaren, iets wat bijdraagt aan een lagere prijs per deelnemer. Dit draagt tevens bij aan het realiseren van onze doelstelling met betrekking tot het maximaliseren van pensioenwaarde. Onder de operationele kosten zijn de implementatiekosten van onze nieuwe strategie te benoemen, de opstart van programma’s rondom Grip op data, het Nieuw Pensioen Contract en de investeringen om de dienstverlening nog meer deelnemergericht te maken. Daarnaast zijn afgelopen jaar flinke stappen gezet in het bereiken van ons doel om de vertrouwde gids te zijn en in de positionering van APG.

In boekjaar 2019 heeft APG een nieuw kapitaal- en dividendbeleid opgesteld. Belangrijke uitgangspunten in het nieuwe beleid zijn: een vereist rendement passend bij een maatschappelijk georiënteerde organisatie van 6,1%, financiële stabiliteit, ruimte voor mogelijke strategische investeringen, en geen overkapitalisatie. Het maatschappelijk vereist rendement is gebaseerd op een resultaat gecorrigeerd voor kosten gericht op toekomstige ontwikkelingen en een eigen vermogen gecorrigeerd voor immateriële vaste activa.

Als resultaat van dit nieuwe beleid en de verkoop van Loyalis heeft APG in 2019 een interim dividend uitgekeerd aan zijn aandeelhouders van € 235 miljoen. Naast dit interim dividend heeft APG begin 2020, als gevolg van kapitaalvermindering, nog een bedrag van € 90 miljoen aan de aandeelhouders uitgekeerd. Hiermee is de overkapitalisatie na de verkoop van Loyalis teruggegeven aan de aandeelhouders. APG verwacht voor de toekomst een stabieler, maar lager resultaat en daarmee een lagere dividendstroom. Naast die eenmalige kapitaalvermindering in het begin van 2020 was de reguliere dividenduitkering aan onze aandeelhouders € 83 miljoen op basis van het resultaat van APG over het boekjaar 2019.

Fiscaal beleid

Het fiscaal beleid van APG is erop gericht om in alle landen waar APG zelf of namens klanten actief is, belasting af te dragen in overeenstemming met lokale wetgeving. APG signaleert (internationale) initiatieven gericht op een evenwichtiger wijze van belastingheffing. Die leiden momenteel tot wetgeving om agressieve fiscale planning tegen te gaan.

Transparantie, begrip en vertrouwen zijn belangrijke termen waarop de samenwerking met de Belastingdienst is gebaseerd. Dat is in 2017 vastgelegd in het convenant Horizontaal Toezicht. APG vindt een open en eerlijke relatie met de fiscale autoriteiten belangrijk. Dit betekent onder meer dat we fiscale standpunten waarover verschil van mening kan ontstaan, voorleggen aan de Belastingdienst. APG is voortdurend in dialoog met de Belastingdienst over de opzet en de werking van het Tax Control Framework, een fiscaal kwaliteitssysteem van interne beheersing en interne en externe controles. In 2020 hebben we dit raamwerk verder verbeterd. Hierbij gebruiken we steeds meer data-analyse. 

Belastingethiek

APG is zich bewust van de maatschappelijke positie die APG en zijn klanten innemen in de samenleving. We onderkennen het belang van een open en constructieve maatschappelijke discussie over belastingethiek. Om een zinvolle discussie mogelijk te maken, is transparante communicatie nodig. We houden daarbij de bedoeling van de wetgever scherp op het netvlies. 

We zien steeds meer (internationale) initiatieven om te komen tot meer evenwicht in de belastingheffing. In dat evenwicht zou zowel dubbele belasting als dubbele niet-belasting moeten worden voorkomen. De huidige regelgeving en algemeen geldende principes van internationaal belastingrecht dienen volgens ons als uitgangspunt. Daarbij moet oog zijn voor de bijzondere positie van pensioenfondsen, die in het internationale verkeer veelal worden aangemerkt als vrijgesteld van belastingheffing over hun beleggingsresultaten.

Lees hier het hele jaarverslag